روح چون تركيب شده از اجزاء نيست و مجرد و بسيط است اين است كه پس از فناء بدن باقى ميماند . و بين قائلين به اينكه روح جسم لطيف است و در ماده بدن سريان دارد راجع بحيات برزخى بعضى گويند اجزايى مماثل همين اجزاء ظاهر بدن پديد مىگردد و روح تعلق به آن ميگيرد و بعضى گويند اجزايى مخالف با اجزاء ظاهر بدن است كه روح به آن تعلق ميگيرد و هرطور باشد در اينكه زندگانى پس از مرگ بچه نحو است و براى چيست راجع به آن نيز گفتارى است : 1 - پس از مرگ انسان را زنده ميگردانند براى ادراك ثواب اگر نيكوكار و خوش عمل باشد يا براى كيفر و مجازات اگر شقى و كافر باشد ، و اعتراض به اينكه ما بدنهاى مردگان را ميبينيم در قبر پوسيده شده و اجزاء آن از هم پاشيده چگونه آنها زنده مىگردند . در پاسخ گويند بنيه شرط حيات نيست ممكن است خداوند افاضه حيات كند به همان اجزاء و ذرات بدون اينكه محتاج بتركيب و تأليف باشد و دليل بر آن آيات و اخبار بسيارى است كه ميت در قبر زنده ميگردد و از وى سؤال مىشود مثل قوله تعالى رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ « 1 » سوره مؤمن آيه 11 . و قال اللَّه تعالى أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً « 2 » سوره نوح آيه 25 النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا « 3 » سوره مؤمن آيه 48 . و وقتى عذاب قبر ثابت گرديد ثواب بطريق اولى ثابت مىشود بدليل حديث قدسى « سبقت رحمتى على غضبى » . 2 - روح بشر اجزاء لطيفى است غير از اجزايى كه هيكل ظاهرى بدن از آن تشكيل شده و آن اجزاء هميشه زنده‌اند و داراى علم و شعورند كه ادراك خود را مينمايند و مثل آتشى كه در هيزم مخفى است اين روح در بدن مخفى و از انظار ناپديد است و اين

--> ( 1 ) گويند پروردگار ما ما را دو مرتبه ميرانيدى و ما را دو مرتبه زنده گردانيدى . ( 2 ) قوم فرعون ( غرق گرديده شدند و داخل آتش گرديدند ) . ( 3 ) آتش عرضه مىشود براى قوم فرعون در صبح‌گاه و شبانگاه .